De deugd in het midden

De altviool zit in veel opzichten tussen de viool en de cello in. Daarom krijgt het instrument vaak niet de aandacht die het verdient.

Zo tegen het einde van de zeventiende eeuw moest de altviool het als solo-instrument afleggen tegen de viool. Het kleinere broertje met zijn hogere bereik en helderder klankkleur stal de harten van de barokke mens. De altviool werd veroordeeld tot een dienende rol, ergens middenin het stemmenweefsel. Later, in de romantiek, kwam de cello wat meer in de schijnwerpers, maar de altviool kwam nog niet uit de schaduw. Terwijl het toch zo'n prachtig veelzijdig instrument is, waarop alle nuances van zowel de viool als de cello tot hun recht komen.

In het strijkkwintet in dat anders. Hierin spelen naast twee violen ook twee altviolen, die geregeld uit hun dienende rol stappen en op de voorgrond komen. Meestal worden deze kwintetten gespeeld door een strijkkwartet. Dat kwartet moet dan natuurlijk een extra altviolist optrommelen, maar die komt meestal graag. Het strijkkwintet is voor alten echt het paradijs van het repertoire.

Hier horen we de twee pioniers van het genre, Michael Haydn en Mozart. Vooral Mozart, zelf altviolist, zag maar al te goed de noodzaak in van twee rijke altvioolpartijen. Je wilt niet de hele tijd begeleiden, je wilt spelen, net als elke musicus! Brahms op zijn beurt schiep er eer in om voor elke bestaande kamermuziekbezetting te componeren, dus ook voor het strijkkwintet. In het stuk van Benjamin moeten de andere strijkers zelfs zwijgen: de twee alten kunnen het wel alleen af!