de Herkenning deel 9

Deel 8 van de Herkenning belicht de jaren direct na de oorlog. In deel 9 blijven we in dezelfde tijd.

Olivier Messiaen - we speelden er al op toe - stond op het punt een geweldige muzikale revolutie te ontketenen. De wereld wist nog van niets, en zijn pianowerk Cantéyodjayâ is op het eerste gehoor een voortzetting van zijn oude werk. Zoals de naam al suggereert, komt de inspiratie bij de Indiase muziek vandaan.

Ook Henri Dutilleux en Luciano Berio zitten tegen een moderne doorbraak aan. Anders dan Messiaen staan zij in deze tijd nog aan het begin van hun carrière. In Berio's werk is de constante: muziek voor mensen, niet voor reeksen. Hij schrijft zijn werk voor de zangers en instrumentalisten die het moeten uitvoeren. Henri Dutilleux zal uiteindelijk uitgroeien tot een gematigde modernist. Dat betekent dat de breuk tussen zijn vroege werk, zoals deze pianosonate, en zijn latere composities niet al te groot is.

Ook in het Oostblok wordt volop gecomponeerd, maar daar schrijft de staat voor wat er moet klinken. Prokofjev zal uiteindelijk in 1953 op dezelfde dag als Stalin overlijden. De geest van allebei zal echter nog lang over de Sovjet-Russische muziek hangen.