Een Jubelzang voor de Muziek van Nu!

In 1700 vond Cristofori de piano uit. In 2004 gaat het uitvinden nog steeds door.

In een Amsterdams grachtenpand zat jarenlang een concertzaal die geheel gewijd was aan pianomuziek. De zaal maakte deel uit van pianohandel Cristofori, die in 2007 ter ziele zou gaan. Wij hebben er heel wat uren versleten.

Cristofori is genoemd naar Bartolomeo Cristofori, de Italiaanse instrumentenbouwer die in 1700 een toetsinstrument maakte met de aanslaggevoeligheid van een clavichord en toch het volume van een klavecimbel. De twee eeuwen daarop ontwikkelde dit instrument zich in ijltempo tot de moderne kruissnarige vleugel.

Sinds het einde van de negentiende eeuw is de pianobouw niet meer wezenlijk veranderd, maar de piano wordt nog elke dag opnieuw ontdekt door pianisten en componisten. Ralph van Raat - nu een grootheid, anno 2004 een rijzende ster - breekt een lans voor nieuwe muziek. Niet zomaar moderne muziek van Schönberg of Stravinski, maar echt nieuwe muziek, de afgelopen jaren geschreven voor de piano en vaak voor Van Raat in eigen persoon. Muziek vooral van Nederlandse componisten als Theo Loevendie, Jan Vriend en Rokus de Groot. Veteranen inderdaad, maar op het moment van spreken nog zeer actief.

Een veteraan is ook Frederic Rzewski, de Amerikaan die begon als leerling van Stockhausen maar zich in de jaren zeventig, onder invloed van zijn communistische gezindte, tot een populistische stijl bekeerde. Hij werd vooral bekend met The people united will never be defeated, een monumentaal pianowerk dat met zijn 36 variaties in alle mogelijke stijlen zelfs Bach en Beethoven naar de kroon steekt. Van Raat heeft dit werk op de plaat gezet, maar zette zich ook in voor de kortere en minder bekende werken van Rzewski. Twee daarvan neemt hij er mee naar dit concert.