Een ouverture naar een nieuwe tijd

Rond 1700 gebeurt er iets in de muziek. In Italië wordt de laatste stap gezet naar wat wij tonale muziek noemen, muziek die luistert naar de wetten waar onze (westerse) oren aan gewend zijn.

Het is daarom niet zo gek dat de grote componisten van de achttiende eeuw nu nog zo populair zijn, terwijl je die van vóór 1700 veel minder hoort. In dit concert van Nova Silesia, deel van het Festival Oude Muziek 2008, treffen we de grote Vivaldi aan, maar ook een onbekende meester als Domenico Sarri en zelfs een anoniem concert. Alle drie weten ze onze oren niet alleen te bevredigen, maar ook sterk te plezieren. Ook de vormen moeten ons vertrouwd in de oren klinken: concerten (met een of meer solo-instrumenten) en een driedelige ouverture.

Johann Joseph Fux is vooral bekend als de auteur van het leerboek Gradus ad Parnassum, waarin hij het barokke contrapunt vastlegde. Dit vrij ouderwetse boek verhinderde hem niet om zich open te stellen voor de nieuwste buitenlandse modes - Italiaanse, maar ook Franse. De suite begint met een ouverture en werd bij wijze van pars pro toto ook wel ouverture genoemd. Hier is ze, samen met het concert, de ouverture naar een nieuwe tijd, waarin harmonieën elkaar volgens vaste regels opvolgen en instrumentale genres veel belangrijker worden dan vroeger.