Festival de l'Abbaye Notre Dame du Pin 2005 #6

Alleen of met zijn tweeën, virtuositeit viert hoogtij!

Sommige instrumenten zijn gemaakt om solo te spelen. Denk aan de piano, de gitaar en het orgel. De meeste andere komen beter tot hun recht als ze met andere samenspelen. Die instrumenten onderscheiden we in melodie-instrumenten, zoals de viool, en basinstrumenten, zoals de contrabas en de fagot.

Maar... er zijn altijd mensen die eigenwijs zijn. Sommige musici willen het maximale uit hun instrument halen, en willen de wereld laten horen dat er in elk melodie- of basinstrument een solist schuilt. Heel vaak zijn het virtuozen op het betreffende instrument. Vaak zijn het virtuozen op dat specifieke instrument, want laten we eerlijk zijn: melodie en begeleiding op één en hetzelfde instrument spelen, of zelfs maar suggereren, is vreselijk moeilijk.

Iemand die daarin uitblonk was de Belgische componist-violist Eugène Ysaÿe (1858-1931). In het spoor van gootheden als Biber, Bach en Paganini schiep hij een heel oeuvre waarin hij de geest van de romantiek tot één simpele viool terugbracht. We horen hier één van zijn sonates.

Veel minder bekend dat Ysaÿe werd de Amerikaanse contrabassist David Walter (1913-2003). In het dagelijks leven was hij orkestlid van de New York Philharmonic, maar soms waagde hij zich aan eigen composities (of arrangementen). In zijn Hommage à Casals neemt hij, zoals wel meer contrabasvirtuozen, de cello als voorbeeld.

De Fransman Albert Roussel (1869-1937) is in de muziekgeschiedenis een beetje achtergebleven tussen Les Six, de impressionisten en de traditionele romantiek. Qua stijl hoort hij nergens helemaal bij. Toch was zijn muziek geliefd. Voor de gelegenheid schiep hij een duet voor fagot en contrabas. Deze keer hoeft één instrument niet melodie en begeleiding ineen te doen. Wel moeten twee basinstrumenten nu om beurten een melodie pakken - en daarbij flink uit hun comfortzone treden.