Franz Liszt in Rusland

Franz Liszt toerde naar plekken waar nog nooit een westerling geweest was. Ook naar Rusland.

Franz Liszt (1811-1888), een van de grootste componisten van de negentiende eeuw en zeker de meest negentiende-eeuwse componist van allemaal, stond een groot deel van zijn leven vooral als pianist bekend. Omdat hij dat was. En niet zo'n beetje ook. Wijd en zijd werd hij beschouwd als de keizer van de piano, de man wiens grenzeloze virtuositeit vast nooit meer geëvenaard zou worden, laat staan overtroffen. Vrouwen lagen massaal aan zijn voeten, en ook minder dweperige concertbezoekers waren met stomheid geslagen. Haters waren er ook genoeg, maar zelfs zij moesten toegeven dat Liszt zijn gelijke niet kende.

Liszts reputatie had ook het verre Rusland bereikt. Zodoende besloot hij daar in 1847 rond te toeren. Spoorwegen had het land nog niet en de wegen waren slecht, wat de reis door het oneindig grote land aanzienlijk bemoeilijkte. Niettemin had Liszt zich ook op deze reis goed voorbereid. Zoals altijd koos hij zijn repertoire zorgvuldig: operaparafrases en transcripties van het werk van Tsjaikovski, Rubinstein en andere Russen maakten een groot deel van het programma uit. Deze werken horen we hier op het programma. Tegelijk horen we ook delen uit De jaargetijden, een oorspronkelijk pianowerk van Tsjaikovski. Aan het eind horen we een vroeg werk van Skrjabin. We schrijven dan 1887, één jaar voor Liszts dood. In zijn jonge jaren is Skrjabin al zeer sterk onder de invloed van Liszt - zoals zovelen op dat moment. De erfenis van Franz was veiliggesteld.