Hemelbestormende vernieuwers

We waren weer eens bij het Rotterdams Philharmonisch. Deze keer voor een pittig romantisch programma.

Erg veel orkestmuziek nemen we niet op, maar in De Doelen zijn we vaak op bezoek geweest om het RPhO op te nemen. In dit concert uit april 1989 - Gergiev was nog net niet tot vaste dirigent benoemd - stelt het orkest zich hoge doelen. Twee notoir moeilijke werken, het Tweede pianoconcert van Liszt en de Negende symfonie van Mahler, vullen het programma - dat met een kleine honderd minuten warempel wel gevuld is.

Hoewel er een halve eeuw tussen beide werken zit, vallen de overeenkomsten bijna meteen op. Allebei de werken lappen de klassieke vormprincipes aan hun laars; de componisten luisterden alleen naar hun eigen regels. Allebei de stukken zijn beeldend, quasi literair. Bij Liszt ontwikkelen thema's zich als waren het romanpersonages. Als je goed luistert, ga je er vanzelf een verhaal bij denken. Bij Mahler is het thema zoals gewoonlijk: de dood. Maar ook Verklärung: in de diepste duisternis lichten de dingen vanzelf wel weer op. In het laatste deel (ongeveer halverwege de laatste track) horen we een melodische toespeling op Abide with me.