Musique Funèbre

Treurmuziek, dat is wel passend voor de nagedachtenis van Leo Smit. Maar is alle muziek hier wel zo treurig?

Velen kennen intussen het tragische verhaal van Leo Smit (1900-1943). In de jaren voor de oorlog was hij een van Nederlands meest vooraanstaande componisten, maar in 1943 werd hij op transport gesteld naar Sobibór waar hij meteen werd vermoord. Na de oorlog werd hij nog niet meteen in ere hersteld: zijn neoklassieke, Fransige stijl was hopeloos uit de tijd. Pas sinds het einde van de eeuw wordt zijn muziek, mede dankzij de Leo Smit Stichting, weer af en toe gespeeld.

Sommige muziek uit dit concert heeft een rechtstreekse band met de oorlog. Dat geldt vooral voor de Trois complaintes du soldat van André Jolivet, die in 1940 in dienst moest. De Drie sonnetten van Piet Ketting, op teksten van Shakespeare, stammen uit 1938. Met wijsheid achteraf kun je er gemakkelijk een voorbode van het onheil in horen, maar de teksten spreken gewoon van liefde en muziek.

Liedjes en instrumentaaltjes op liedformaat domineren het eerste deel van het concert. In het tweede deel horen we heel wat anders. Daar pakt Jacques Bank (geboren in 1943, het sterfjaar van Smit) uit met zijn Journey out of Essex. Voor dit halfuur durende stuk zette hij het dagboek van John Clare op muziek. Clare vocht niet in de oorlog, maar had wel flink te lijden van de elementen onder zijn voetreis van Essex naar zijn geboortegrond in Noord-Engeland.