NPO: Vraag en Antwoord?

In 2002 werd het Noordhollands Philharmonisch Orkest opgeheven. Een historische vergissing, zoals ook uit hun afscheidsconcert blijkt.

Cultuurbezuinigingen waren er al voordat de populisten zich met de politiek gingen bemoeien. Al in de jaren tachtig werden de eisen voor kunstenaars flink aangescherpt, en rond 2000 besloot het ministerie eens goed te kijken naar de subsidie voor orkesten.

De subsidie voor het Noordhollands Philharmonisch Orkest werd bij die gelegenheid ingetrokken om een reden die op zijn zachtst gezegd opmerkelijk was: de programmering was te avontuurlijk. Niet te doorsnee, maar te weinig doorsnee. Zodoende werd ons een van de avontuurlijkste symfonieorkesten van Nederland, een orkest dat altijd verderging waar bijvoorbeeld het Concertgebouworkest ophield, door de neus geboord.

In dit afscheidsconcert uit 2002 horen we maar weer wat we zouden gaan missen. Het Noordhollands opent al meteen met Charles Ives, een componist die veel orkesten niet aandurven wegens 'te modern'. Maar zijn Unanswered question spreekt direct tot de verbeelding, ook bij niet-vaklui. Wat hier in dit concert de onbeantwoorde vraag is, laat zich wel raden...

Na Ives horen we werk van een andere Amerikaan, John Adams. Een van de meest gewaardeerde en meest gespeelde levende componisten. Zijn Common tones in simple time was een van de eerste orkestwerken in de minimal music. Als derde horen we Debussy's zelden gespeelde toneelmuziek bij Le martyre de Saint-Sébastien. Kiezen voor deze onbekende muziek waar je ook voor La mer of L'après midi d'une faune had kunnen gaan, dat was het Noordhollands Philharmonisch Orkest ten voeten uit. Maar misschien moeten we ook in het thema van het martelaarschap een symbolische keuze zoeken...