Schönberg schönbergt nog één keer

Jezelf als kwartet naar Schönberg vernoemen, dat brengt verplichtingen mee. Zijn hele strijkkwartet-oeuvre opnemen op zijn minst.

Het Schönberg Kwartet had er drie concerten voor nodig. In het eerste concert deden ze zijn jeugdige kwartet (helaas niet op onze website), zijn Strijktrio en zijn strijksextet Verklärte Nacht (gelukkig wel op onze site; zoekt en gij zult vinden). In een tweede concert hoorden we het Eerste en Vierde strijkkwartet. Vandaag zijn strijkkwartetten nummer twee en drie aan de beurt.

Het Derde strijkkwartet stamt uit 1927. Schönberg zit intussen al een tijdje in zijn twaalftoonsperiode. Met die techniek heeft hij een manier gevonden om atonale muziek weer wat structuur mee te geven. Lang niet iedereen is bereid hem op deze weg te volgen, maar hij staat volop in de belangstelling en de atonaliteit is het gesprek van de dag in (geleerde) muziekkringen.

Het Tweede strijkkwartet is een stuk ouder. Het werd voltooid in 1908, vlak voordat Schönberg de definitieve stap naar de atonaliteit maakte. In het laatste deel, waarin bij hoge uitzondering een sopraan meezingt, klinkt de tekst "Ich fühl' die Luft anderer Planeten". De muziek bij deze woorden is al even buitenaards. Nog even en Schönbergs ruimteschip zal definitief van de Aarde en haar tonaliteit opstijgen.