The Holland America Line

Twee heel verschillende landen, twee dito muziekculturen. Maar er lopen lijntjes.

De Holland-Amerikalijn, dat weten we allemaal, was een bootdienst tussen Rotterdam en New York. De lijn bracht tientallen jaren lang landverhuizers naar de Nieuwe Wereld en nam een enkeling met heimwee mee terug. Rijkere mensen boekten er een hut voor een cruise naar dat verre land dat in de twintigste eeuw zo tot de verbeelding sprak.

De komst van het vliegtuig en een toegenomen welvaart hier te lande deden de Lijn uiteindelijk de das om. Maar zijn reputatie bleef. Nog altijd spreekt de romantiek van stoomboten, geteerde kabeltouwen en het opdoemende Vrijheidsbeeld tot de verbeelding. De verwachtingen zijn dan ook gewekt als men een concert zo noemt.

In dit concert klinkt werk van zeven componisten, drieënhalve Nederlandse en drieënhalve Amerikaanse. Alle werken zijn liederen, dat maakt de vergelijking gemakkelijker. De liederen van Bosmans hebben wel iets weg van die van Copland, een jongere tijdgenoot. Met Charles Ives, die meer van haar generatie was, heeft ze minder gemeen. Maar ja, dat is dan ook de onnavolgbare en altijd eenzame Ives.

Van de naoorlogse generatie krijgen we Ron Ford. Ford mag op dit programma eigenlijk niet ontbreken. Hij werd geboren in de VS maar woont en werkt nu alweer jaren in Nederland. Daar kwam hij om te studeren bij Robert Heppener en Louis Andriessen, hier allebei ook op het programma. Andriessens lijntje met Amerika is weer anders: hij pakte al vroeg het Amerikaanse minimalisme op en transformeerde het tot de beukend-ritmische stijl die zo kenmerkend voor hem werd. In Amerika heeft hij een tegenhanger in John Adams, die met Nixon in China een nieuw tijdperk in de operageschiedenis inleidde.