Vrucht van jarenlange arbeid

Brahms heeft kasten vol met kamermuziek geschreven, maar weinig werken springen er zo bovenuit als zijn Pianokwintet.

Vooral in zijn jonge jaren concentreerde de Noord-Duitser zich sterk op kamermuziek in alle soorten en maten. Waarschijnlijk deed hij dat omdat hij zich op het gebied van orkestmuziek niet durfde te meten met Beethoven. Er zijn werken voor pianosolo, sonates voor piano met diverse melodie-instrumenten, strijkkwartetten, -kwintetten en -sextetten, noem maar op.

Ook dit werk begon Brahms, in 1862, als een strijkkwintet. Hij was echter niet tevreden over het resultaat en maakte er een pianosonate van. In die versie begon hij de strijkers toch te missen en besloot hij tot een pianokwintet. Die versie kwam in 1864 klaar. Zoveel tijd hadden de details hem dus gekost! Waarschijnlijk is de bezetting van een piano met strijkkwartet een hommage aan Schumann, een componist die Brahms zeer bewonderde en in zijn nadagen nog persoonlijk had gekend.