Vrijdagnacht 24 september is het van 01.00 tot 07.00 uur de Nacht van Thomas Mapfumo. Luister naar muziek van deze maatschappijkritische muzikant.
Thomas Mapfumo, geboren in 1945, is de beroemdste muzikant uit Zimbabwe.
Aanvankelijk begon hij in een band die alleen westerse covers speelde, met Engelse teksten. Daarna volgde de Hallelujah Chicken Run Band, en vanaf eind jaren 1970 noemde hij zijn groep The Blacks Unlimited.
Bewustwording
Hij heeft veel gedaan voor de bewustwording van de Zimbabwaanse cultuur, door als 1 van de eersten:
- mbiramuziek (duimpiano) om te zetten naar elektrische gitaar
- teksten te zingen in zijn eigen taal: Shona
Mede met behulp van traditionele Shona-uitdrukkingen weet hij zijn politieke boodschap over te brengen.
Thomas Mapfumo's Chimurenga music, letterlijk strijdmuziek, speelde een belangrijke rol in de bemoediging van de mensen tijdens de oorlog met de Rhodesische overheersers. Die strijd werd gevoerd tot de onafhankelijkheid in 1980.
Leeuw van Zimbabwe
Mapfumo kwam in de gevangenis terecht, omdat de Rhodesische machthebbers zich bedreigd voelden door zijn polulariteit. De erenaam die Thomas Mapfumo kreeg, is 'leeuw van Zimbabwe'.
Chimurenga
Chimurenga is gebaseerd op de traditionele mbiramuziek:
- cyclische patronen en melodieën
- zangstijl met soms een soort jodelgeluid
- hele lage tonen
Van oudsher werd mbira gespeeld in lange nachtelijke sessies, de bira, waarin mensen in trance raken en zo in contact komen met de voorouders, die weer dicht bij de goden staan.
Tegenwoordig wordt mbira ook op onder meer feesten gespeeld.
Ballingschap
Thomas Mapfumo leeft de laatste jaren in ballingschap in Oregon, Verenigde Staten. Hij heeft felle kritiek op de huidige dictator van Zimbabwe, Mugabe, die in 1980 aan de macht kwam.
We besteden een hele nacht aan de muziek van Thomas Mapfumo. Van het concert dat hij op 27 september gaf in London, Stratford Rex, staan een paar leuke filmpjes op YouTube.
Playlist
Live New York
Verkrijgbaar via www.calabashmusic.com
1. nyamaropa
2. hondo
3. buka tiende
Hallelujah Chcken Run band – volume One
Analog Africa ALU2002
1. ngoma yarira
2. murembo
3. mutoridodo
4. alikulila
5. manheru changamire
6. tinokumbire kuziva
Hokoyo! (1978)
(op: The Best of Thomas Mapfumo
EMI 7243 8 355 8223)
1. zvandiviringa
Singles (1976-1980)
1. pfumvu paruzehva
2. chauya chirizevhu
3. taireva
5. ngoma yekwedu
6. dangurangu
7. kwaedza muZimbabwe
8. nyarai
9. africa
De singles staan over 4 titels verspreid. De collecties 'Greatest Hits' en 'Chimurenga Singles 1976-1980' zijn nog mondjesmaat verkrijgbaar. De Chimurenga Singles kun je wel downloaden bij anonym records (www.anomymousweb.com).
Alternatieven zijn 2 verzamel-cd's:
- 'Shumba, vital hits of Zimbabwe' op Virgin CDEWV22
- 'Spirit of the Eagle', Zimbabwe Frontline volume 2, Earthworks CDEWV18
Chimurenga For Justice (1985)
1. mugara ndega
2. tambazuma nashe
Gwindingwi rineShumba (1980)
1. shumba
2. mhondoro
3. Zimbabwe yaVatema
De lp 'Gwindingwi rineShumba' is niet meer te verkrijgen. Deze nummers staan op 'Shumba, vital hits of Zimbabwe'.
Ndangariro (1981)
(Shanachie 44012)
1. nyoka musunga
2. temerina
Mabasa (1983)
(niet meer te verkrijgen)
1. ndonzwangoma kurira
2. mabasa
3. chemera chaunoda
Mr Music Africa (1984)
(niet meer te verkrijgen)
1. congress
Zimbabwe Mozambique (1987)
(Chimurenga Music Company of via anonym records ANON0730)
1. nhamo
2. serevende
3. ndave kuenda
Single: Kariba/Guruve
(niet verkrijgbaar)
Chamunorwa (1989)
(Mango 162539 900-2)
1. hwa hwa
2. chtitimandikature
3. chamunorwa
4. nyama yekugoche
Corruption (ook bekend als Varombo Kuvarombo) (1989, Island CCD 9848
1. Corruption
Hondo (1993)
(Munich TMBU13)
1. Hondo
Vanhu Vatema (1994)
(Munich TMBU14)
1. Hanzvandzi
Roots Chimurenga (1996)
(anomym records via www.anonymousweb.com)
1. handigarire nhamo
Chimurenga: African Spirit Music (1997)
(World Records WSCD194)
1. mapoto
Chimurenga Explosion (1999)
(anonym records ANON0743)
1. disaster
Manhungetunge (2000)
(Chimurenga Music Company 001)
1. manhungetunge
2. pamuromo chete
Toi Toi (2003)
Anonymoius records ANON0303
1. komborera
2. dande
Rise Up (2006)
(Real World RWCD136)
1. kuvarira mukati
2. vanufira chiko?
Thomas mapfumo Live at El Rey (1995)
(CMC 80 4055)
1. nyama musango
2. chikende
3. mahororo
Samenstelling: Rolf Sinnema en Bram Posthumus