Pete Harden en Peter Adriaansz in Korzo Den Haag

Den Haag rockt niet alleen van oudsher, de nieuwe muziekscène is er vitaler dan ooit. Waar ooit stevige Haagse klappen werden uitgedeeld door nestor Louis Andriessen, is er nu een nieuwe generatie componisten aan het roer. Festivals als Dag in de Branding of Rewire trekken veel bezoekers, en een ensemble als Klang timmert stevig aan de weg. Op woensdag 15 juni vond er in Theater Korzo een opmerkelijke dubbelconcert plaats rond nieuwe cd releases van componisten Pete Harden en Peter Adriaansz.

Aanvoerder en artistiek leider van Ensemble Klang, Pete Harden (1979), bezingt zijn liefde voor metalen op de nieuwe cd ‘Precious Metals’ (Ensemble Klang Records). Klang presenteerde enkele delen uit deze cyclus. In een gesprek met componiste Vanessa Lann liet Harden weten vooral geïnteresseerd te zijn in recycle processen. Inspiratiebron is onder anderen de Australische kunstenares Fiona Hall die metalen objecten in haar kunstwerken hergebruikt. Maar ook de monumentale metalen, roestige sculpturen van Amerikaan Richard Serra hebben componist Harden beïnvloed. De grootsteedse industriële muziekfantasieën van Amerikaanse componisten als Michael Gordon en Annie Gosfield klinken ook door in Hardens werk.

De stukken op Hardens cd ‘Precious Metals’ zijn te zien als massieve, metalen platen die kunnen resoneren, roesten, trillen en inspireren. De compositie ‘Forming a Petal from a Piece of Metal’ is een zich traag ontvouwend klanklandschap van knetterende blazers, galmend gitaarwerk, dromerige pianofrases en ruisende elektronica. Alsof mysterieuze, buitenaardse boodschappen per ongeluk door een radiostation worden opgepikt. Intrigerende muziek die klinkt als het meest transparante stuk metaal dat er ooit is aangetroffen. Andere koek is ‘Berlin Bells’. Een compositie als een massief, omineus, omgesmolten brok klokkenbrons. Donkere, onheilspellende muziek voor lage blazers, laptop, keyboards én drumstel (!). Een duistere klankmachine die al sputterend en gierend na acht minuten het zwijgen wordt opgelegd.

Voor meer informatie en muziekvoorbeelden kijk op: http://ensembleklangrecords.com/album/precious-metals-pete-harden

De avond werd geopend met de presentatie van Peter Adriaansz’ nieuwe cd ‘Enclosures’ op het Ierse label Ergodos. Een componist met een voor Nederland werkelijk unieke signatuur. In zijn muziek speelt Adriaansz met boventonen, sinusgolven, drones, interferenties tussen klanken, microtonaliteit, verstilling en minimalisme. Muziek die verwijst naar de experimentele pioniersarbeid van Amerikaanse mavericks als James Tenney, La Monte Young, Morton Feldman en Alvin Lucier. Met het recente pianowerk ‘Attachments’ (2013) wil Adriaansz ‘meer beweging’ in zijn compositiestijl introduceren, zoals hij aangeeft tijdens een gesprek met collega-componist en oud-leerling, de Ier Benedict Schlepper-Connolly (tevens labelbaas van Ergodos).

Aangevuurd door een intense sinusgolfdrone passeren in ‘Attachments’ talloze dansante, springerige frases. Een opvallend opgeruimd werk voor Adriaansz, met denderende, diepe, na lang nagalmende basakkoorden aan het eind. Voor de harmonische effecten en onalledaagse intonatie van de piano wordt het instrument van tevoren geprepareerd. Aanvankelijk nog met een hele set paperclips, maar uiteindelijk is gekozen voor praktische magneten, zo vertelt de componist. Opdrachtgever, pianiste Saskia Lankhoorn, geeft een geconcentreerde en bezielde uitvoering van dit sprankelende werk. Hoogtepunt van de avond was de sublieme uitvoering van ‘Enclosures’ door Trio Scordatura. Een werk uit 2008 voor keyboard, stem en altviool. Zinderende muziek vol bezwerende klankzwevingen, rondtollende drones en microtonale verschuivingen, geaccentueerd door altvioliste Elisabeth Smalt en stemacrobate Alfrun Schmid. Onaardse muziek die de tijd even laat stollen. De oorspronkelijke keyboard-partij van ensemble-oprichter Bob Gilmore wordt nu kundig ingevuld door Reinier van Houdt. Musicoloog en muziekliefhebber Bob Gilmore (overleden in 2015) blijkt een grote inspiratiebron voor Adriaansz, en heeft hem in vroeg stadium op een aantal invloedrijke componisten (zoals Peter Garland) gewezen. Adriaansz’ cd ‘Enclosures’ is dan ook vanzelfsprekend opgedragen aan zijn vriend Bob Gilmore. (Luister hier naar een eerdere live-uitvoering van ‘Enclosures’ van Peter Adriaansz).

Geschreven door programmamaker Mark van de Voort.