Klankbron 121 String instruments from the highlands of Central Vietnam
Een Klankbron over snaarinstrumenten, citers en violen van de verschillende culturen die in het berggebied van midden Vietnam wonen. U zult opnamen horen die de etnomusicoloog Vincenzo della Ratta daar gemaakt heeft tussen 2007 en 2025 en die verschenen zijn op zijn albums op de website bandcamp en de LP Music from the Mountain People of Central Vietnam die twee maanden geleden uitgebracht is door het label Sublime Frequencies. Aan Vincenzo della Ratta was al een eerdere klankbron gewijd. De klankbron van 11-10-2023 ging over de nauwe relatie van Borneo en het vaste land van Zuid Oost Azië en toen kon u onder ander luisteren naar zijn opnames bij de Dajaks van Borneo en zijn opnames van de gong orkesten van midden Vietnam naast een aantal oudere opnames van de muziek uit beide regio’s. U kunt nog steeds naar deze uitzending luisteren en de daarbij behorende foto’s zien op de website van de klankbron.
https://www.concertzender.nl/programma/de_klankbron_790740/
We beginnen deze uitzending met een stuk van een traditionele bamboe citer met bamboe snaren die ingesneden en opgelicht worden en dan aangetokkeld kunnen worden. Het is het enige stuk van een traditionele bamboe citer dat Vincenzo heeft uitgebracht. Het merendeel van de instrumenten heeft tegenwoordig metalen snaren en zoals u zult horen heeft dat een duidelijk effect op de klank van het instrument. Wij gaan verder met aan aantal stukken van Rôchom Tih en Siu Khôi. In het eerste stuk spelen beiden een buisciter met metalen snaren. In het tweede stuk zingt Rôchom Tih ook en het derde is weer instrumentaal citer stuk. In het vierde stuk speelt Rôchom Tih een bijzonder instrument, een viool, de mơm of kơni, waaraan ook een snaar is verbonden die hij met zijn tanden in zijn mond vast houdt en waarvan hij de spanning en resonantie kan variëren met zijn tanden en mondholte en zo dus ook de klank kan beïnvloeden. Siu Khôi begleidt hem op de citer. In het vijfde stuk bespeelt hij weer de viool met de mond klank en zingt hij en bespeelt ook nog een citer. Ook in dit nummer wordt hij begeleidt door Siu Khôi op de citer. De viool, de kơni, is een mooi voorbeeld van dat men ook zonder elektronica geluidseffecten kan maken. Het instrument komt nog een keer terug in het tweede deel van deze klankbron maar we beginnen met een citer stuk van Gring die een melodie speelt die hoort bij een Bahnar buffel slachtings ceremonie tijdens welke een gong orkest speelt. Het wordt gevolgd door moderne citer compositie van een onbekende Bahnar muzikant, dan komt nog een citer stuk met zang van Rôchom Tih en Siu Khôi. Daarna een liefdeslied met twee vrouwen en citer begeleiding van Siu Khôi. Het is een neo traditioneel Jarai lied waarvan de componist bekend is en die zelfs prijzen gewonnen heeft. Het lied is ook populair bij de andere culturen en volken die in het berggebied leven. Wij eindigen dit tweede deel met een liefdeslied gezongen door een vrouw met begeleiding van citer en kơni viool door twee andere muzikanten gespeeld.
Als laatste lied kunt u nog luisteren tot het einde van de uitzending naar een instrumentaal stuk op een stok citer.
De klankbron is er weer op vrijdag avond 13 februari om 21:00 met meer vocale opnames en van andere instrumenten gemaakt door Vincenzo della Ratta in midden Vietnam afgewisseld met oudere opnames van anderen.
Voor downloadable teksten over zijn onderzoek zie https://cnrs.academia.edu/VincenzodellaRatta
met onder andere From Bamboo to Metal: The Relationship between Bamboo Instruments and Gong Ensembles in the Central Highlands of Vietnam in ETNOGRAFIE SONORE | SOUND ETHNOGRAPHIES N° V/2, 2022
01- gông kram 0’49
Name not known - gông kram tube zither with bamboo strings
LP Sublime Frequencies SF 129, track 21
recorded by Vincenza della Ratta 2007- 2025
produced by Sublime Frequencies and released September 5, 2025
02 - Bi ho ñŏ 3’52
Rôchom Tih - ting ning (gông) tube zither
Siu Khôi - ting ning (gông) tube zither
The music of Rôchom Tih and friends, tr 1
recorded by Vincenza della Ratta, 2016
published by Vincenza della Ratta, 30-1-2023
03 - Kâo rơngot ko ih 6’19
Rôchom Tih - voice + ting ning (gông) tube zither
Siu Khôi - ting ning (gông) tube zither
The music of Rôchom Tih and friends, tr 2
recorded by Vincenza della Ratta, 2016
published by Vincenza della Ratta, 30-1-2023
04 - Tô̆ Bram 5’10
Rôchom Tih - ting ning (gông) tube zither
Siu Khôi - ting ning (gông) tube zither
The music of Rôchom Tih and friends, tr 3
recorded by Vincenza della Ratta, 2016
published by Vincenza della Ratta, 30-1-2023
05 - Čok hri 6’13
Rôchom Tih - mơm (kơni) spike fiddle
Siu Khôi - ting ning (gông) tube zither
The music of Rôchom Tih and friends, tr 8
recorded by Vincenza della Ratta, 2016
published by Vincenza della Ratta, 30-1-2023
06 - Mơak tơdăm nao tơña 6’39
Rôchom Tih - voice + mơm (kơni) spike fiddle + ting ning (gông) tube zither
Siu Khôi - ting ning (gông) tube zither
The music of Rôchom Tih and friends, tr 8
recorded by Vincenza della Ratta, 2016
published by Vincenza della Ratta, 30-1-2023
07 - Bahnar ethnic group 7’23
Gring - ting ning tube zither
The Art of the Gông or Ting Ning tube zither, tr 6
recorded at Mang Yang (Gia Lai) by Vincenza della Ratta, 2019
published by Vincenza della Ratta, 7-11-2025
08 - Bahnar ethnic group 9’35
Name not known - ting ning tube zither
The Art of the Gông or Ting Ning tube zither, tr 8
recorded at Plei Jo Long (H'Ra, Mang Yang, Gia Lai) by Vincenza della Ratta, 2019
published by Vincenza della Ratta, 7-11-2025
09 - Jarai ethnic group6’24
Rochom Tih – voice and ting ning tube zither
Siu Khoi - ting ning tube zither
The Art of the Gông or Ting Ning tube zither, tr 18
recorded at Plei Jut (Ia Dêr, Ia Grai, Gia Lai) by Vincenza della Ratta, 2016
published by Vincenza della Ratta, 7-11-2025
10 Jarai ethnic group – gông + voice 2’05
Siu Khôi - gông tube zither
Ksor H’Hoanh and Ksor Thức – voices
kơkuh porotok Love song
composition Y Brơm based on a traditional melody.
LP Music from the Mountain People of Central Vietnam
Sublime Frequencies SF 129, track 02
recorded by Vincenza della Ratta 2007- 2025
produced by Sublime Frequencies and released September 5, 2025
11 Jarai ethnic group – gông + kơni + voice 1’59
Rahlan Juk – gong tube zither
Ksor Yơi – kơni - spike fiddle
Ksor H’Kel – voice
LP Music from the Mountain People of Central Vietnam
Sublime Frequencies SF 129, track 06
recorded by Vincenza della Ratta 2007- 2025
produced by Sublime Frequencies and released September 5, 2025
12 Bahnar ethnic group – brŏ 2’25
Bioh – brŏ (zither)
LP Music from the Mountain People of Central Vietnam
Sublime Frequencies SF 129, track 10
recorded by Vincenza della Ratta 2007- 2025
produced by Sublime Frequencies and released September 5, 2025
